Misschien herken je dit wel:

Door COVID-19 moet je thuiswerken. Je begint je ochtend lekker met een kop koffie en maakt je klaar voor het artikel wat deze week af moet zijn. Het is 9:00 en de titel is geschreven, maar je telefoon gaat af *DING DING*. Het is je collega die via Facebook Messenger iedereen een goede start van de week wenst.


Een paar minuten gaan voorbij, je focus is terug...  *DING DING*.... Je telefoon schreeuwt weer om aandacht omdat iemand op je Facebook post heeft gereageerd. Je kijkt, je bent uit de flow en stopt je telefoon weer weg.


Toch maar weer een slok koffie, en je zegt tegen jezelf: kom op! Nu aan de slag! Je begint met typen maar weer een paar minuten later *DING DING DING*.... Instagram roept weer om je aandacht. Een nieuw kattenfilmpje: #altijdleuk. Je scrolt en Instagram laat meteen verwante content aan je zien, want het algoritme weet hoe leuk je dit vindt.


Een uur later heb je net 1 alinea geschreven maar je bent wel 100 kattenfilmpjes verder. Een serieus probleem. Er is geen social controle van de collega's. We snoozen tot 9 uur 's ochtends om in een onderbroek en een vies overhemd de zoom meeting in te gaan. We worden laks, laten steken vallen en het social media gebruik neemt exponentieel toe. Dit is ook terug te zien in de cijfers:

Social media gebruik kan verslavend zijn

Heb jij een social media versalving?

We spenderen nu gemiddeld meer dan 230 minuten op onze mobiele telefoon (een stijging van 28% t.o.v. voor Covid-19). Dit is een toename van een uur per dag. We krijgen gemiddeld per dag 63 notificaties die weer zorgen voor afleiding. In mijn ogen is de kans dat er een verslaving voor social media ontstaat in de afgelopen maanden gegroeid. 


Onze hersenen hebben een ingebouwde voorkeur voor alles wat nieuw is. Hoe meer taken wij tegelijk doen, hoe belabberder onze concentratie. Onze hersenen kiezen de weg van de minste weerstand. Als we even niet uit een taak komen, wisselen we naar een andere die net wat makkelijker is. Want ja, kattenfilmpjes kosten ons geen energie...


Verslaafd raken aan de constante stroom van notificaties, piepjes, meldingen is makkelijk. Wie wilt zich nou niet belangrijk voelen? Bevestiging krijgen? Waardering ontvangen? Complimentjes zijn veranderd in een vorm van likes en comments. 


En dat is ook een van de redenen waarom ik geen persoonlijk account heb. Social media zet ik puur zakelijk in. Is een familielid of vriend jarig? Dan zie ik dat niet op Facebook. Iemand die gaat trouwen? Ik krijg het wel van die persoon te horen, en zie het niet in de nieuwsfeed.


Waarom ik dit doe? Ik weet hoe gevoelig ik kan zijn voor social media. Want ook ik had last van een social media verslaving. Wat deze constante stroom van notificaties met mijn gemoedstoestand kan doen. Ik werd ongelukkig. Voelde een constante druk om up-to-date te zijn van het laatste bericht. Voelde constant de neiging om overal maar op te reageren. En wat leverde het mij op? Stress, onzekerheid en angst.


En misschien lees je dit wel en denk je: goh wat stel jij je aan Bram. Geen probleem. Gelukkig zijn wij allemaal anders, en uniek. Maar stel je leest dit en je denkt: hey dit ervaar ik ook! Dan zou ik graag een paar punten met je willen delen die mij enorm hebben geholpen. Die mij zo goed hebben geholpen dat ik de leuke dingen van social media nog steeds ervaar en er mijn baan van heb kunnen maken. Ben jij er klaar voor om de rode pil te nemen en de waarheid onder ogen te zien van social media?

Ben jij verslaafd aan social media omdat je zwak bent?

De eerste stap is erkennen. Erkennen dat je niet zonder social media kan. Stel je bent met vrienden uit eten, heb jij de neiging om dit te delen met anderen? Bijvoorbeeld door een Twitter bericht te versturen dat je het gezellig hebt? Of op Instagram een foto van het eten te delen en degene die mee zijn te taggen in het bericht? Of misschien moet jij even 10 minuten wachten op de trein. Ga jij dan ook meteen scrollen door je Facebook tijdlijn? 


Het is natuurlijk niet leuk om te horen. Ik neem het je niet kwalijk als jij nu boos dit bericht afsluit. Been there, and done that too! Maar wees eerlijk naar jezelf. Neem ik het je kwalijk? Zeker niet. Vergeet niet dat social media kanalen (ja, echt ALLE kanalen) maar 1 doel hebben: de gebruiker zo lang mogelijk op hun platform houden. Leuk dat Instagram laat zien hoe lang jij op het platform zit, of dat je er een timer aan kan hangen. Maar onze drang naar erkenning, en ons verlangen naar op de hoogte blijven is zo groot dat we na verloop van tijd er niet meer naar omkijken. En dat Weet Instagram, Linkedin, Twitter, Youtube, Facebook en TikTok natuurlijk ook. 


Jij gebruikt gratis hun platform. Maar de stroomrekeningen van de data centers moeten gewoon betaalt worden. Jij betaalt dit in ruil voor informatie. En je betaalt dit ook door te kijken naar advertenties.  Want ook de schoorsteen bij Facebook moet roken. En hoe korter jij op Facebook zit, hoe minder geld ze aan jou verdienen. Genoeg reden om jou verslaafd aan social media te houden.


Het is dus in het belang van social media platformen om jou verslaafd te houden aan het platform. De Instagram explore pagina is hier een goed voorbeeld van. Door de verzamelde informatie weten zij precies wat jij leuk vind, en wat jij niet leuk vind. En in de explore pagina laten ze alleen content zien waarvan zij bijna 99% zeker weten dat jij er naar gaat kijken, en langer op het platform blijft hangen. Deze pagina is voor alle miljard gebruikers anders. Volledig ingericht naar jouw wensen en interesses. Geloof je mij niet? Maak een nieuw account aan en zoek eens naar bijvoorbeeld #katten. Like hier 100 foto's en refresh je explore pagina. Wedden dat je alleen katten ziet? Want dit is de informatie die jij hebt gedeeld met het platform. 


Je bent dus niet verslaafd aan social media omdat je zwak bent. Het is in het belang van platformen is om jou verslaafd te maken (en houden).


Veel tekst Bram, maar hoe kom ik van mijn social media verslaving af?

Neem notificaties bijvoorbeeld. Stel je bent in gesprek met je partner, en je telefoon gaat. Een onbenullig tweetje. Maar ik durf te wedden dat jij wel de neiging hebt om het gesprek af te kappen en ernaar te kijken. Stel at het belangrijk is, dat je het gevoel hebt dat je iets mist? Dat je misschien erkenning krijgt op een berichtje? Om even in te haken op een eerder voorbeeld: je reageert ook meteen op een bericht als je staat te wachten op de trein. Je verveeld je toch, stel het is belangrijk.


Zo werken notificaties. They are designed to keep you hooked! Helemaal als de notificatie je alleen een deel van het bericht laat zien, of alleen de naam (zonder het commentaar erbij). Je voelt dan meteen de drang om te kijken. En dat is dus de kracht van verslaving bij social media....die constante drang.


En zo komen we meteen bij de eerste tip: zet nu je notificaties uit. Je vind hier uitleg hoe je de notificaties uitzet op je iPhone maar ook op je Android telefoon. Zelf heb ik alle notificaties uitgezet, behalve de ballonetjes van het aantal notificaties voor sms en Whatsapp. Ik bepaal zelf wanneer ik naar mijn notificaties kijk, en niet andersom. En ik ben niet de enige. Lotte de Man deelt in de expert talk waarom zij haar notificaties heeft uitgezet en wat dit voor haar heeft gedaan. 


Waarom de Facebook Nieuwsfeed bijdraagt aan jouw social media verslaving

Waarom is de Facebook nieuwsfeed (maar ook die van andere platformen) zo gevaarlijk voor een social media verslaving? Het is een bodemloze put. Er komt geen eind aan. Jij kunt nu beginnen met scrollen, en over 7 dagen ben je nog bezig. Hoe langer jij de nieuwsfeed de mogelijkheid geeft om je energie te verbranden, hoe langer ze dit gaan doen.  


Wat kun je er tegen doen? Download voor Chrome de app "News App Eradicator". Deze app laat je nog wel Facebook (en Twitter) gebruiken, maar blokkeert de newsfeed. Maar wat heb je aan deze app als je op je telefoon zit? Simpel: verwijder alle social media apps van je telefoon. Toch social media gebruiken? Dan doe je dit via je browser (zoals Safari).  


Door deze kleine aanpassing moet jij meer stappen zetten om je social media te bekijken. Je moet naar Safari of Chrome openen. Daarna moet je naar Facebook.com gaan. Je moet inloggen en dan pas heb je toegang tot je nieuwsfeed. Waarom deze methode goed werkt? Ik maak graag de vergelijking met chocolade (want daar hou ik van). Als ik een reep chocolade koop, en ik leg hem voor mij neer, dan eet ik hem helemaal op. Maar wat gebeurd er als ik maar 2 stukjes (okay ik moet eerlijk zijn 4 stukjes) van de reep af haal en de rest in de garage leg? De kans is een stuk groter dat de reep niet helemaal opgegeten gaat worden. Ik moet immers veel meer moeite doen om bij de reep te komen.


Door Facebook van je telefoon af te gooien, en het platform te gebruiken vanuit je browser krijg je de meest bewuste versie van het platform. Puur alleen om het feit dat het je meer moeite kost om het platform te openen. En dat is goed voor het gevecht tegen je social media verslaving.


Youtube (en Netflix): we need to talk

Kijk jij ook graag naar Netflix of Youtube video's? Ik wel! En met name als ik schattige katten zie kan ik echt UREN blijven kijken. Dus, hoe lossen we dit op? Goodbye auto play! Ik noem auto play ook wel de zombie modus. Netflix en Youtube zeggen eigenlijk: je hebt waarschijnlijk toch niets beters te doen met je leven na het kijken van deze video. Dus kijk eens naar deze video!


Zet auto play uit, bepaal zelf of je een nieuwe aflevering wilt zien. Of dat je een nieuwe video voorgeschoteld krijgt. Maak hier bewuste keuzes in. Auto play uitzetten op Youtube? Klik hier. En wil je auto play uitzetten op Netflix? Dat kan hier. Je zult versteld zijn hoe makkelijk je een nieuwe aflevering je kijkt, en hoe snel je verslaafd kan raken aan social media doordat ze deze functie gebruiken.


Instagram geeft het goede voorbeeld?

Misschien is het je al opgevallen dat je na ongeveer een x aantal berichten een pop up krijgt dat je alle berichten van de afgelopen 3 dagen hebt gezien. Dit aantal verschilt per persoon. Voor mij is het na ongeveer 20 berichten. Hoe ik dat doe? Ik ga niet honderden mensen volgen op Instagram. Natuurlijk, ik snap het: soms zijn er personen die je 'on the side' een beetje in de gaten wilt houden. We kijken allemaal wel Temptation Island of wie is de mol. Maar heb ik dan de behoefte om alles van Megan of Splinter voorbij te zien komen? Ik pas.


Volg dus alleen mensen waar jij echt van op de hoogte gehouden wilt worden. Je inner circle. Hoe minder hoe beter. Celebs volgen of bedrijven? Maak gewoon een extra account aan (en zorg dat deze niet ingelogd is in de Instagram app). Hoe minder jij onnodige informatie binnen krijgt, hoe beter dit is voor jouw social media verslaving.


Hou jij van puzzelen?

Onlangs ben ik gestopt met puzzelen. Het werd een lichte obsessie om de puzzel af te krijgen. Voor ik het wist was het 3 uur 's ochtends. Zou het een nieuwe verslaving zijn? Back on track: we hadden het over verslaving en social media. In zombie modus denk je niet echt na over wat je aan het doen bent. Hoe makkelijker het voor je hersenen is, hoe makkelijker de verslaving voor je social media wordt aangewakkerd.


Daarom heb je hierboven al een paar goede tips ontvangen over hoe jij je social media verslaving moeilijker kunt maken. Door bijvoorbeeld de apps te verwijderen waardoor je meer stappen moet zetten om in je nieuwsfeed te komen. 


Zo werkt het ook met je telefoon. Je bent verveeld. Je pakt je telefoon en je duim gaat automatisch naar rechtsboven om het Linkedin icoontje aan te klikken. Dit onderbewust gedrag moeten we aanpakken. Gooi af en toe de volgorde van de icoontjes op je telefoon door elkaar. Hierdoor moeten je hersenen weer even nadenken wat je ging doen en moet je zoeken naar die Linkedin app. Makkelijke oplossing toch?


En hoe nu verder?

Ik zet zeker niet dat je moet stoppen met social media. Integendeel! Social media is prachtig, het verbind mensen. Wat ik wel wil vragen is of jij bewuster om wilt gaan met alle platformen. Het hoeft niet, maar overweeg het. In plaats van het consumeren van content van anderen, kun jij social media gebruiken om jouw eigen content te delen. In plaats van te kijken hoe anderen een geweldig leven hebben kun jij ontdekken hoe jij jouw eigen ideale leven kunt gaan leven.


Doe de dingen die jij wilt doen, en laat het niet afhangen van bevestiging van anderen. Als de huidige lockdown ons iets heeft geleerd is het wel dat het leven te kort is om te blijven zitten en te wachten op bevestiging. 


Jij bent een held! Go for it 💪



About the Author Bram van Houtum

Share your thoughts

Your email address will not be published. Required fields are marked

{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}

Free!

Book [Your Subject] Class!

Your first class is 100% free. Click the button below to get started!